NHỮNG CUỐN SÁCH HAY VỀ SỨC KHỎE

Chưa bao giờ chúng ta thấy được tầm quan trọng của sức khỏe như hiện nay, khi cả thế giới đang ở trong bối cảnh dịch bệnh hoành hành khắp nơi, số ca nhiễm bệnh và tử vong đều tăng lên hàng ngày. Trong tình trạng hiện tại, con người mới thấm thía rằng sức khỏe là món quà vô giá. Khi cơ thể khỏe mạnh, con người có trăm ngàn điều ước, nhưng khi bị bệnh chúng ta chỉ có một điều ước duy nhất, đó là sức khỏe.

Vì vậy, trong bài viết lần này mình sẽ giới thiệu với các bạn 3 cuốn sách về chủ đề sức khỏe mà mình đã đọc. Hy vọng rằng các bạn sẽ tìm ra được một lối sống lành mạnh, lựa chọn thức ăn tốt lành cho cơ thể.

1. Nhân tố enzyme – phương thức sống lành mạnh

Cuốn sách này được viết bởi bác sĩ người Nhật Hiromi Shinya, ông là bác sĩ đầu tiên trên thế giới thực hiện đưa thiết bị nội soi vào khám chữa bệnh. Ông cũng là người đầu tiên trên thế giới thành công trong việc phẫu thuật nội soi cắt bỏ polyp đại tràng mà không cần phẫu thuật mở ổ bụng bệnh nhân, mở ra một bước tiến mới cho y học thế giới. Trong suốt 40 năm làm bác sĩ (tính đến thời điểm viết sách), ông chưa một lần bị bệnh. Dựa trên kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm khám chữa bệnh, ông đã đúc rút ra được những quan niệm phổ biến sai lầm về sức khỏe và đưa ra phương pháp ăn uống cũng như thói quen sống giúp cho cơ thể khỏe mạnh.

Theo ông thì “Người có sức khỏe tốt là người có dạ dày đẹp, ngược lại, người có sức khỏe kém là người có dạ dày không đẹp”; và “Yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến vị tướng và tràng tướng chính là thói quen ăn uống cũng như thói quen sinh hoạt hàng ngày”. Để sống lâu và khỏe mạnh, bí quyết là: sống mà không tiêu tốn hết “enzyme diệu kỳ”. Enzyme là tên gọi chung cho các chất xúc tác sinh học, được tạo thành trong các tế bào sinh vật, bao gồm thực vật và động vật. Enzyme tham gia vào tất cả các hoạt động thiết yếu duy trì sự sống như tổng hợp, phân giải, vận chuyển các chất, đào thải, thải độc, cung cấp năng lượng… Nếu không có enzyme, sinh vật không thể duy trì sự sống. Vậy làm thế nào để sống mà không tiêu tốn hết những enzyme diệu kỳ này?

Thứ nhất, ngừng tin vào nhận thức sai lầm.

Theo bác sĩ, có nhiều quan niệm sai lầm đang phổ biến như:

- Ăn sữa chua mỗi ngày đề cải thiện tiêu hóa

- Uống sữa bò mỗi ngày để phòng tránh tình trạng thiếu canxi

- Ăn hoa quả dễ béo nên hạn chế ăn, thay vào đó bổ sung vitamin bằng các thuốc bổ trợ

- Uống trà Nhật giàu catechin (chất chống oxy hóa)

Dưới góc độ của bác sĩ nội soi dạ dày thì đây là những phương pháp sai lầm, ảnh hưởng xấu đến vị tướng và tràng tướng. Bác sĩ chưa từng gặp ai có đường ruột tốt nhờ ăn sữa chua mỗi ngày, người có thói quen uống trà xanh thường có dạ dày xấu.

Thứ hai, xây dựng phương pháp ăn uống lành mạnh.

Phương pháp ăn uống Shinya (đặt theo tên của bác sĩ) chú trọng đến những thực phẩm giàu enzyme, ăn thực phẩm được trồng ở các vùng đất đai màu mỡ, giàu khoáng chất, không sử dụng chất hóa học hay thuốc bảo vệ thực vật và ăn ngay sau khi thu hoạch. Thực phẩm càng tươi mới thì càng chứa nhiều enzyme. Cần tránh thức ăn đã bị oxy hóa vì trong đó hầu như enzyme đã bị mất hết hoặc còn lại rất ít, ăn thức ăn này cơ thể sẽ sản sinh ra lượng lớn các gốc tự do, gây ra bệnh tật. Sữa bán trên thị trường đều đã bị oxy hóa, không có lợi cho sức khỏe và sữa bò vốn dĩ chỉ là đồ uống dành cho bê con vì những thành phần trong sữa chỉ thích hợp cho sự phát triển của bê con (nói đến đây chắc nhiều bạn sẽ cảm thấy khó đồng tình với tác giả nhỉ? Các bạn có thể đọc sách để được tìm hiểu chi tiết hơn).

Bên cạnh đó, bữa ăn lý tưởng là 85% thực vật và 15% động vật. Khi ăn nên nhai kỹ và chỉ nên ăn no tám phần. Việc nhai kỹ sẽ kích thích tiêu hóa tốt hơn, cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng nhiều hơn và lại có hiệu quả trong việc giảm cân. Khi nhai kỹ sẽ tốn nhiều thời gian hơn, khiến lượng đường huyết trong máu tăng lên trong khi ăn, gây ức chế cảm giác thèm ăn và tránh việc ăn quá nhiều. Quả là một công đôi chuyện phải không, vừa khỏe lại vừa đẹp nữa, bạn sẽ không phải lo tìm cách giảm cân.

Thứ ba, xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh.

Thói quen sinh hoạt bao gồm tập thói quen uống nước đầy đủ, chế độ làm việc, vận động, nghỉ ngơi hợp lý, tránh các thói quen xấu như hút thuốc và uống rượu.

Các bạn có thể tham khảo chế độ sinh hoạt mỗi ngày của bác sĩ Shinya để xây dựng cho mình chế độ riêng phù hợp. Chìa khóa ở đây là sự cân bằng, cái gì quá cũng không tốt, vận động quá nhiều cũng gây hại hơn là có lợi. Song song với việc ăn uống và tập luyện thì cơ thể cũng cần được nghỉ ngơi để cân bằng năng lượng.

Ngoài ba điểm chính nêu trên, bác sĩ Shinya cũng khuyên chúng ta nên lắng nghe “kịch bản của sự sống”, lắng nghe cơ thể mình. Mỗi sinh mệnh dù là động vật, thực vật hay con người, khi sinh ra đã mang trong mình một kịch bản cần thiết để sống lâu và khỏe mạnh. Kịch bản đó là những điều kiện mà tự nhiên quy định cho mỗi loài. Mỗi cá nhân đều tồn tại trong mối tương quan với thiên nhiên, vạn vật, đó là một mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau và duy trì sự cân bằng hết sức tinh tế. Hiểu được mối tương quan này, con người cần điều chỉnh thói quen canh tác, lối sinh hoạt thường ngày, biết sống tôn trọng tự nhiên và có tình yêu thương.

Có thể bạn sẽ đồng tình hoặc không đồng tình với bác sĩ Shinya ở một số quan điểm, nhưng khi đọc cuốn sách này bạn đã cho bản thân có cơ hội được tiếp cận với một góc nhìn mới, cho bản thân được quyền lựa chọn sống như thế nào. Dù 10 năm nữa sức khỏe của bạn có ra sao, thì hôm nay bạn cũng đã có quyền lựa chọn.

2. Ăn uống chánh niệm

Cuốn sách thứ 2 này hướng dẫn phương pháp ăn một cách chánh niệm, đồng thời cung cấp một số công thức nấu ăn cho các bạn đọc có thể tham khảo.

Rất nhiều người trong chúng ta thường ăn uống không kiểm soát, không chú ý đến bữa ăn. Chúng ta có thể vừa ăn vừa lướt điện thoại, vừa xem tivi hay đọc sách báo. Vì không chú tâm vào bữa ăn nên chúng ta biến sự thưởng thức bữa ăn thành một hoạt động cho thức ăn vào miệng, nhai và nuốt. Có thể nhiều người sẽ phản đối rằng, họ vẫn cảm thấy ngon miệng khi vừa ăn vừa theo dõi một bộ phim truyền hình. Nhưng nếu để ý kỹ thì bạn sẽ thấy sự chú ý của chúng ta đã bị phân tâm ra nhiều hướng chứ không thực sự chú tâm vào một hoạt động duy nhất. Việc chú tâm vào bữa ăn giúp bạn thưởng thức được bữa ăn đó một cách trọn vẹn hơn, bạn thấy ngon miệng hơn, đồng thời kết nối bản thân với thực tại. Đó chính là ăn uống chánh niệm.

Ăn uống chánh niệm còn là biết ăn đủ, biết lựa chọn thức ăn tốt cho sức khỏe, chứ không phải ăn chỉ để thỏa mãn vị giác. Bạn có thể phản đối và lựa chọn việc ăn uống vô độ, dù sao thì chính cơ thể của bạn sẽ phải chịu trách nhiệm cho thói quen ăn uống của mình. Bạn luôn có quyền được lựa chọn.

Một điều quan trọng khi thực tập ăn uống chánh niệm đó là giữ tinh thần thoải mái, bạn có thể từ từ điều chỉnh và tận hưởng sự thay đổi đó mà không cần bắt ép bản thân phải thay đổi trong thời gian ngắn hay phải đạt được thành tựu gì. Việc cởi mở, chấp nhận những điều mới lạ sẽ giúp bạn học hỏi được nhiều hơn. Đồng thời, việc xây dựng một cộng đồng ăn uống chánh niệm để cùng thực tập, chia sẻ với nhau sẽ giúp bạn tiến xa hơn, có nhiều niềm vui hơn trên con đường thay đổi.

Bên cạnh những phương pháp xây dựng thói quen ăn uống chánh niệm, tác giả còn cung cấp cho chúng ta rất nhiều công thức nấu ăn. Bạn có thể tham khảo và làm cho mình một bữa ăn thật ngon miệng nhé. Bạn cũng có thể thoải mái sáng tạo ra những món ăn của riêng mình, biết đâu sau khi hết dịch bạn sẽ trở thành một đầu bếp xuất sắc.

3. Shinrin yoku – Nghệ thuật tắm rừng của người Nhật

Nếu hai cuốn sách trên thiên về cách giữ gìn thể chất thì cuốn Shinrin yoku – Nghệ thuật tắm rừng của người Nhật sẽ chỉ ra phương thức giúp tinh thần khỏe mạnh. Thực ra, cơ thể vật lý và tinh thần không hề tách rời nhau mà có mối liên hệ bền chặt, tác động lẫn nhau. Không thể có một sức khỏe tốt nếu thể chất khỏe mạnh trong khi tinh thần rệu rã. Trong thời đại ngày nay, các bệnh lý về tinh thần lại càng gia tăng như trầm cảm, rối loạn âu lo, căng thẳng,… Nếu không thể giải quyết những vấn đề này thì con người không thể có đời sống chất lượng.

Bác sĩ Quing Li đã nghiên cứu ra rằng, bằng việc tắm rừng cơ thể sẽ khỏe mạnh hơn, bớt căng thẳng và được tiếp thêm năng lượng. Tắm rừng là đắm mình vào không gian rừng bằng mọi giác quan, đón nhận và kết nối với thiên nhiên bằng thị giác, thính giác, vị giác, khứu giác và xúc giác. Chúng ta có thể ngửi mùi hoa, mùi đất, hít thở không khí trong lành, ngắm nhìn cây lá, lắng nghe tiếng chim hót hay tiếng côn trùng kêu, cảm nhận từng làn gió thổi qua. Khi các giác quan được mở ra, đó là lúc chúng ta kết nối với tự nhiên. Đắm mình vào thiên nhiên trong một khoảng thời gian ngắn cũng có thể cải thiện được sức khỏe, giúp thư giãn và giải tỏa căng thẳng.

Thông qua kết quả của những người tham gia tắm rừng cho thấy, tắm rừng là liệu pháp giúp cải thiện giấc ngủ, điều hòa tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch.

Để thực hành phương pháp tắm rừng, cần lựa chọn hoạt động phù hợp nhất với bản thân. Có rất nhiều hoạt động trong rừng như đi bộ, tập yoga, ăn trong rừng, liệu pháp tắm suối nước nóng, thiền, quan sát thực vật,…

Tại Nhật Bản, các khu rừng sẽ được xem xét để công nhận là rừng trị liệu dựa theo các tiêu chí: nhiệt độ không khí, độ ẩm, ánh sáng, nhiệt bức xạ, luồng không khí, âm thanh, hợp chất hữu cơ dễ bay hơi được cây tiết ra và các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý. Nếu sống ở thành phố, thì có thể thực hành trong các công viên có nhiều cây xanh và chú ý các điểm sau:

- Không mang theo điện thoại, máy ảnh, máy nghe nhạc hoặc bất kỳ thiết bị giải trí nào

- Không đặt kỳ vọng

- Sống chậm lại, quên đi khái niệm thời gian

- Nắm trọn khoảnh khắc hiện tại

- Tìm một chỗ để ngồi: trên cỏ, dưới tán cây hoặc trên ghế công viên

- Để ý những gì nghe thấy được hoặc nhìn được

- Để ý đến cảm giác của bản thân

- Nếu được, hãy ở trong công viên khoảng 2 tiếng

Trong thời điểm dịch bệnh thế này, việc ra khỏi nhà bị hạn chế, bởi vậy bạn có thể thực hành phương pháp này bằng cách trồng thêm cây xanh trong nhà, sử dụng tinh dầu tự nhiên hoặc ngắm nhìn hình ảnh về cây cối, thiên nhiên trên sách, báo.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh giấc ngủ theo đồng hồ sinh học cũng góp phần cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Chúng ta nên đi ngủ sớm và dậy sớm, tránh sử dụng các thiết bị điện tử khi không cần thiết, đặc biệt vào ban đêm trước khi đi ngủ.

Kết thúc cuốn sách, tác giả cũng gửi gắm thông điệp bảo vệ rừng để bảo vệ môi trường sống tự nhiên cho thế hệ mai sau.

Kết: 3 cuốn sách nêu trên cung cấp rất nhiều kiến thức bổ ích để cải thiện sức khỏe. Không chỉ giúp cho chúng ta hiểu biết thêm nhiều điều mới mẻ, cuốn sách còn truyền thêm cảm hứng để chúng ta cùng thay đổi, xây dựng một lối sống mới lành mạnh hơn, trước hết là vì chính bản thân chúng ta, sau đó là môi trường tự nhiên cũng sẽ nhận được rất nhiều lợi ích. Hãy lựa chọn cho mình cuốn sách yêu thích để nghiền ngẫm nhé, và sẽ vui hơn rất nhiều khi cả 3 quyển sách được để trên kệ sách nhà bạn. ^^

Chúc các bạn thật mạnh khỏe và sống vui vẻ mỗi ngày nè!

Chang’s Journal